Cluster-werking voorname aantrekkingspool (1)

Van de 71 wereldwijde clusters zijn er acht in Ouest-France vertegenwoordigd. Een zelfde aantal multiregionale clusters hebben er eveneens hun uitvalsbasis. Voor het investeringsagentschap van de regio, bewijst een en ander ten overvloede de aantrekkingskracht en het marktpotentieel van het gebied gevormd door de Pays de la Loire en Poitou-Charentes. Met zijn oppervlakte van nagenoeg 60.000 km² is Ouest-France dubbel zo groot als België. Er wonen zowat 5,25 miljoen mensen. Regionale hoofdsteden zijn Nantes en Poitiers. Uit bijgaand kader blijkt dat de regio aan de Belgische investeerders niet ongemerkt voorbij is gegaan. Maar de jongste tijd lijkt de aantrekkingskracht vooral uit te gaan van voornoemde clusters.

Eén van de landelijke clusters die sterk actief is in Ouest-France (lees: Nantes, nvdr.) is de Atlanpole Blue Cluster. Die focust op het behoud, de productie en de valorisatie van mariene biobronnen.

“Opgericht in 2008 als Biomarine Marseille met een dertigtal actoren, is Altanpole Blue Cluster uitgegroeid tot een netwerk van een honderdtal spelers vooral uit de Pays de la Loire,” schetst verantwoordelijke Florence Hallouin.

Zo buigen 1.500 vorsers in 33 onderzoekslabo’s zich over de valorisatie van biomariene grondstoffen.
Bij de cluster zijn voorts 48 KMO’s, 6 vormingsinstellingen en 18 netwerkplatformen betrokken.

“Doelstelling is tewerkstelling te creëren in de ecologische economie,” zo nog Hallouin.

De onder de auspiciën van Altanpole Blue Cluster ontwikkelde projecten focussen op de realisatie van concrete, innovatieve toepassingen in uiteenlopende sectoren.

Concreet gaat het bijvoorbeeld om het gebruik van micro-algen en nevenproducten van de visvangst (lees: visafval, nvdr.) als grondstof voor nieuwe marktsegmenten of biomassa.

Of om de valorisatie van biomariene grondstoffen als agro-voeding, maar evenzeer als ingrediënten, anti-oxydanten of hydratatie-agenten voor de cosmeticasector, voor de productie van biofuel, stikstof of biogas als energiebron, voor de aanmaak van recombinante proteïnen, anti-bacteriële middelen of in het licht van weefselregeneratie in de gezondheidssector.

Of nog voor toepassing binnen de groene chemie, bijvoorbeeld als alternatief voor kunststoffen.

“Van de 1,2 à 1,3 miljoen zee-organismen, komen er 200.000 soorten potentieel in aanmerking voor valorisatie,” weet Jean-Paul Cadoret, directeur van IFREMER, een laboratorium dat zich in de physiologie en technologie van de algen specialiseert.

“Hooguit 30.000 tot 35.000 van die soorten zijn momenteel beschreven,” luidt het, impliciet doelend op het nog te ontginnen potentieel. 

Jérémy Pruvost, vorser aan de universiteit van Nantes: “De verwerking van micro-algen tot biobrandstof op grote schaal blijft vooralsnog een probleem. Vegetale bronnen vergen een aangepast productieproces. Denk maar aan zaken als het oogsten, de recuperatie van de algen, de fotosynthese, … Uitdaging is ervoor te zorgen dat op het einde van de rit de energiebalans positief is”.

Op het stuk van de hernieuwbare energie is het biomariene aanbod veel groter dan gedacht.

“Ouest-France heeft alle troeven om zich terzake tot Europees marktleider te ontwikkelen,” meent Bertrand Allessandrini, directeur aan de Ecole Centrale de Nantes, verantwoordelijk voor de Ploeg “Hydrodynamique et génie océanique”.

Voor Allessandrini reiken de opportuniteiten veel verder dan de offshore-windenergie.

“Andere mogelijke nog te ontginnen groene energiebronnen schuilen in de zeestromingen, de golfstromingen en de temperatuurverschillen in het zeewater,” luidt het.

Concrete realisaties

Het in 2007 opgerichte S3D (Nantes) spitst zich toe op de energetische revalorisatie van co-producten van de visserij. Dat gebeurt via een innovatief proces, Valorfat® genaamd, dat visafval in biofuel omzet.

Algenics (Saint-Herblain), eveneens actief sinds 2007, gebruikt micro-algen voor de ontwikkeling van biogeneesmiddelen.

“Momenteel zijn we bij machte menselijke proteïnen uit bio-algen aan te maken tegen voorwaarden die gunstiger liggen dan in de farmaceutische sector,” aldus Alexandre Lejeune, belast met de innovatie en de commerciële ontwikkeling bij Algenics.

Alpha Biotech (Asserac) kweekt dan weer zoet- en zoutwater-micro-algen, -phytoplankton en -cyanobacteriën als grondstof voor cosmeticaproducten of voedingssupplementen.

Ook Phosphotec (Saint-Herblain) is bedrijvig in de valorisatie van co-producten van de visserij. Die worden tot agro-voeding opgewerkt, maar vinden eveneens hun toepassing in diëtica, cosmetica en dierenvoeding.

Recente investeerders in Ouest-France zijn zonnepanelenproducent Solaire Direct (11 miljoen euro in Chatellerault), Spirit Aerosystems (21 miljoen euro, Montoir-de-Bretagne), Daher Aerospace (Bourguenais), LIDL (Vars-Anais) en de Italiaanse papiergroep Sofidel (120 miljoen euro, Ingrandes).

Investeringen die de regionale verantwoordelijken uiteraard verheugd stemmen.

Intussen ontwikkelen zich in de marge, in het kader van de cluster-werking, interessante en veelbelovende groei-initiatieven in nieuwe sectoren, zoals in de valorisatie van bio-algen en andere biomariene grondstoffen. Een wissel op de toekomst.