Buikriem aanhalen

De voorbije crisis heeft diepe sporen nagelaten op de staatsfinanciën van de meeste westerse landen. Een onvermijdelijke sanering overschaduwt de groeiperspectieven voor de komende jaren. Enkele regeringen kunnen het zich niet langer veroorloven om te aarzelen. Zo kwam Griekenland de voorbije weken in het nieuws met zijn begrotingszorgen. Het land heeft weliswaar niet de hoogste overheidsschuld binnen de EU, maar het begrotingstekort van 13% heeft ernstige gevolgen. De besparingen die nodig zijn om te vermijden dat de staatsschuld verder oploopt hebben namelijk een omvang die de beleggers de wenkbrauwen doet fronsen.

Griekenland moet de volgende tien jaar een budgettaire inspanning leveren van in totaal 9% van het bruto binnenlands product (bbp), alleen maar om de overheidsschuld te stabiliseren in verhouding tot het bbp.

Als er zich in die periode geen uitschuiver voordoet zou de overheidsschuld in 2020 dan op 165% (zucht) van het bbp uitkomen.

Om opnieuw te voldoen aan de Maastricht-normen, die een overheidsschuld van hooguit 60% van het bbp toelaten, zou de inspanning moeten oplopen tot maar liefst 25%.

Laat ons beginnen met de noodzakelijke besparing van 9% in perspectief te zetten:

• Met een inspanning van 4,2% van het bbp kan de Belgische overheid zijn schuld tegen 2020 stabiliseren op 116% van het bbp.

• In de twintig jaar tussen 1981 en 2001 probeerde België zijn publieke financiën te saneren via een inspanning van in totaal 15% van het bbp.

De noodzakelijke inspanningen zijn voor Griekenland dus even ondraaglijk als ze noodzakelijk zijn.

Europa maant aan tot orthodoxie

De maatregelen die de Griekse overheid aankondigde volstaan niet.

De geplande inspanningen houden onvoldoende rekening met de kosten van de vergrijzing en met eventuele conjuncturele tegenvallers.

Het is ook een kwestie van politieke wil.

De Griekse regering toonde in het verleden helaas al dat ze niet de discipline heeft om een zware inlevering lang vol te houden.

Daardoor worstelt het land met een geloofwaardigheidsprobleem.

In de voorbije tien jaar knoeide de Griekse regering al tot driemaal toe met de begrotingscijfers, naar aanleiding van de EMU-toetreding in 2001, de Olympische Spelen in 2004 en nu weer.

Daarom besliste de Europese Commissie om Griekenland van heel nabij op te volgen.

De vraag is evenwel of het realistisch is om dat tien jaar vol te houden.

Het is in ieder geval zo dat een hogere economische groei meer dan welkom zou zijn.

Enerzijds maakt het de sanering sociaal draaglijker.

Anderzijds zorgt groei voor meer fiscale ontvangsten en drukt het de werkloosheidsuitgaven.

Daar kan in het huidige economische klimaat evenwel niet op gerekend worden.

Griekenland legde in de eerste tien jaar van de EMU te weinig discipline aan de dag om werk te maken van zijn concurrentiepositie.

Vandaag speelt die matige concurrentiepositie in haar nadeel.

Beleggingsconclusies

Griekenland zal vrijwel zeker alle verplichtingen tegenover zijn schuldeisers nakomen.

Mocht het water tot aan de lippen komen zullen andere lidstaten het land ter hulp snellen.

Een nieuwe verlaging van de kredietwaardigheidscore voor landen zoals Griekenland lijkt evenwel onafwendbaar.

Let wel, het label rommelpapier is nog niet aan de orde.

Maar iedere keer als de kredietwaardigheidscore verlaagt, gaat de prijs omhoog voor de (her)financiering van de staatsschuld.

Daardoor zullen de langetermijnrentes voor de Europese lidstaten onderling verder uit elkaar groeien.

De landen met de meeste begrotingsdiscipline zullen beloond worden met de laagste rentes.

Anders zullen de beleggers daar een hogere risicopremie tegenover stellen.

Daarbij zal de economische en de budgettaire situatie veel zwaarder doorwegen dan in het verleden en zal het EMU-lidmaatschap veel lager worden gewaardeerd.

De kredietwaardigheidscore van lidstaten zoals Frankrijk en België staat evenwel niet ter discussie.

Deze van Italië ook nog niet, ook al is de noodzaak tot saneren groot.

Een scenario waarbij een lidstaat van het eurogebied terug uit de muntunie zou stappen is niet aan de orde.

Dat is een experiment waar de andere lidstaten nooit zullen in meestappen.

(Deze informatie wordt gehaald uit met zorg geselecteerde bronnen. Ze is geen aanbeveling in de zin van het KB van 5 maart 2006 betreffende de juiste voorstelling van beleggingsaanbevelingen en de bekendmaking van belangenconflicten. Gezien de specifieke aard van de materie, kan KBC Asset Management geen verantwoordelijkheid dragen over het al dan niet realiseren van de verwachtingen).

 (De rubriek “Beleggingsinfo” komt tot stand in samenwerking met KBC Asset Management).