Tunesië biedt weerwerk tegen crisis (1)

Tunesië biedt relatief goed weerstand tegen de financiële en economische crisis. Als gevolg van het overheidsbeleid, geeft het Maghreb-land blijk van een hoog weerstandsvermogen tegen de exogene financiële en economische schokken. Voor het lopende jaar gaan de beleidsverantwoordelijken uit van een economische groei van 5%. Dat Tunesië nauwelijks deelde in de klappen van de financiële crisis, werd tijdens het 11^de “Carthage Investment Forum” toegeschreven aan het omzichtig financieel beleid van de overheid, die het gros van de bankinstellingen controleert. Om weerwerk te bieden aan de economische crisis, waarmee in hoofdzaak de buitenlandse investeerders in Tunesië krijgen af te rekenen, werden specifieke ondersteuningsmaatregelen uitgewerkt. Tevens maakt Tunesië verder werk van het ondersteunen van lokale ondernemingsinitiateven en de uitbouw van een kenniseconomie binnen de eigen landsgrenzen.

Sinds eind de jaren ’80 hanteert Tunesië een economisch model ter versterking van de competitiviteit van zijn industriële basis en van zijn aantrekkingskracht ten opzichte van buitenlandse investeerders. Het model focust bovendien op het aanmoedigen van investeringen in de lichte industrie (textiel, elektronica, …), de dienstensector en de export. Sinds op 1 januari 2008 de Vrijhandelszone met de Europese Unie in voege trad, noteerde Tunesië een verdere verhoging van de buitenlandse investeringen. Voornamelijk in sectoren met toegevoegde waarde, waar het loonkostenvoordeel niet meteen als voornaamste premisse geldt, zo luidt het. Sectoren als engineering, ICT en de elektro-mechanische en elektronische industrie wonnen hand over hand aan belang. De jongste jaren noteerde men in Tunesië een gevoelige versterking van de aantrekkingskracht in de markt van de producenten van luchtvaartcomponenten en aanverwante niches.

Toenemend belang private sector

De Tunesische hervormingsmaatregelen van het voorbije decennium spitsen zich in hoofdzaak toe op de ontwikkeling van de lokale productiemechanismes, met name door de uitbouw van een kenniseconomie, de financiële ondersteuning van het KMO-weefsel en de ontwikkeling van de basisinfrastructuur ((snel)-wegen, telecommunicatie en havens). Aan private initiatieven wordt een steeds groter belang verleend. Zo tekent de private sector inmiddels voor nagenoeg 58% van de investeringen, ruim 72% van het BNP, 85% van de export en nagenoeg 90% van de nieuw gecreëerde jobs. Percentages die, aldus de voorspellingen, tegen 2011 zouden oplopen tot respectievelijk 60%, 74,5%, 90% en 93%.

Recente wijzigingen in de regelgeving moeten een en ander mogelijk maken. Zo werd een nieuw regelgevend kader uitgevaardigd ter ondersteuning van startende ondernemers alsook nieuwe wetten met het oog op het betrekken van de private sector (lees: projectontwikkelaars en bouwpromotoren, nvdr.) bij de overheidsinitatieven inzake basisinfrastructuur en gemeenschapsuitrusting, rond het bevorderen van beroepsopleiding en hogere scholing of nog, het versoepelen van de douaneprocedures om het vrij verkeer van goederen te bevorderen. “In het voorbije jaar werd de vennootschapswetgeving geconformeerd naar de beschikkingen van de wetgeving van de OESO-landen, zodat investeerders op bescherming kunnen rekenen,” aldus eerste minister Mohamed Ghannouchi. Die vestigde er tevens de aandacht op dat de nationale verzekeringscodex voortaan ook aan niet-Tunesische investeerders de kans biedt meerderheidsaandeelhouder te worden in lokale verzekeringsmaatschappijen. De controle van de verzekeringssector door de overheid verloopt sinds kort ook volgens de internationale standaarden.

Exogene schokken afweren

De Tunesische economie mag, volgens de bewindsvoerders, dan al relatief goed bestand zijn tegen de economische crisis, de buitenlandse ondernemingen binnen de landsgrenzen gevestigd ontkomen niet aan afkalving van hun orders. Om het jobbehoud te vrijwaren en de activiteiten van voornamelijk exportgerichte ondernemingen te stimuleren, kondigde de Tunesische regering een aantal steunmaatregelen af. “Het overheidsbudget voor infrastructuurinvesteringen werd met 29% verhoogd in vergelijking met 2008,” zo nog eerste minister Mohamed Ghannouchi. Los van een aanzienlijke verlaging van de rentevoeten en een specifiek overheidsinvesteringsprogramma ter ondersteuning van de binnenlandse consumptie, nam men zijn toevlucht tot een aantal specifieke en tijdelijke bedrijfsondersteunende ingrepen. Zo neemt de Tunesische staat 2% van de intrestlast voor zijn rekening van leningen toegestaan aan exportbedrijven die met een omzetdaling en langere betalingstermijnen kampen. Bedrijven die zich genoodzaakt zien tot personeelsafdankingen als gevolg van de verminderde activiteit, kunnen gedurende die periode rekenen op een overheidstegemoetkoming van 50% in hun werkgeversbijdragen aan de sociale zekerheid.

De Centrale Bank van Tunesië tekende met zes offshore financiële instellingen een Memorandum of Understanding (MoU) met betrekking tot de oprichting van een hernieuwbare kredietlijn van 100 miljoen euro ten gunste van buitenlandse ondernemingen ter ondersteuning van hun uitbreidings- en investeringsprojecten. Tevens maakte het Tunesische Waarborgfonds een enveloppe van 14 miljoen euro vrij voor de pre-financiering van exportactiviteiten.

Bij monde van premier Ghannouchi geeft de Tunesische overheid aan vertrouwen te hebben in de wijze waarop het land zich doorheen de financiële en economische crisis zal weten te slaan. “In 2008 nam het totale investeringsvolume in 2008 toe met 15%. Voor 2009 rekenen we op 13%. De buitenlandse investeringen sluiten nauw op dit patroon aan. In 2008 waren zo goed voor 5,8% van het BNP. Dit jaar zal dat cijfer wellicht in de buurt van de 3% komen te liggen,” besluit Ghannouchi.